Eaton Holec
Pionier van het bakeliet
Floris Hazemeyer
Hazemeyer Hengelo was befaamd om zijn elektrotechnische producten. Leeft nu voort onder de naam ‘Eaton’, dat wereldwijd schakel- en beveiligingsmaterialen levert. Vrijwel iedereen in dit land heeft te maken gehad of heeft met de producten van Hazemeyer.
In de meterkast van de woningbouw kwam men meestel een zwart bakeliet kastje tegen met het op schrift “HH”. Bakeliet was ččn van de vele innovaties van Hazemeyer. Het bedrijf introduceerde in de begin jaren dertig de harde kunsthars als optimale beveiliging van elektrische apparatuur. En dat paste volledig in de filosofie van de oprichter Floris Hazemeyer. Altijd zoeken naar vernieuwingen was zijn tweede natuur.
Beide eigenschappen stuwden zijn bedrijf – en de latere opvolgers – op tot grote hoogten, van veilige elektrische energievoorzieningen mee tot synoniem “beschermd schakelmateriaal”. Het omvangrijke industriecomplex thans van Eaton op het bedrijventerrein Westermaat in Hengelo zou er in deze tijd niet gestaan hebben als Hazemeyer & Co er niet geweest was. Als 27 jarige trok de Rotterdammer Floris Hazemeyer (1872-1939) naar Borne om zich bij Hofstede Crull & Willink te werpen op de productie van kleine elektriciteitscentrales. Hij bleek een vaardig en creatief medewerker te zijn. Acht jaar later op zijn 35ste jaar nam hij zijn ontslag bij deze firma, om voor zich zelf te beginnen.
Zijn schoonvader Johan Friesendorp schijnt daar nogal op aangedrongen te hebben. Die had liever een ondernemer dan een werknemer als schoonzoon. Dus het bedrijf werd op 12 juli 1907 gesticht door F. Hazemeyer en Co.
De eerste opdracht was de vervaardiging van twaalf bliksemafleiders. Floris Hazemeyer betrok al gauw een deel van een oude textielfabriek aan de Marskant en bracht daarna de productie over naar de voormalige Dikkers-houtdraaierij aan de Industriestraat.
Een onstuimige groei volgde, zodat de bouw van een nieuwe fabriek moest komen en zijn schoonpa Friesendorp het noodzakelijk vond en zijn knip opende in 1914 kon Hazemeyer aan de Tuindorpstraat over een modern complex beschikken. Hazemeyer kreeg de opdracht van de Eletrische Spoorwegmaatschappij in Haarlem om de elektrische uitrusting te leveren voor de motorwagens.
In 1955 ontwikkelde de Magnifex, een hoogspanningschakelaar voor spoorseinen, en is nu in de gehele wereld bekend.
Er kwamen filialen in Amsterdam, Rotterdam, België en Frankrijk. Zelfs de productie van CEEform geďsoleerde stopcontacten en succes volle bakelieten-apparaten.
Ze werden Hajeliet genoemd een afkorting van Hazemeyer, zijn compagnon Jansma van der Ploeg. Belangrijke order was ook de levering van schakelmateriaal voor de Limburgse mijnen. Nog voor de Tweede Wereldoorlog werkten er duizend mensen bij de onderneming in Hengelo, die toen al een bedrijfsoppervlakte van 33.000 vierkante meter telde.
De Nederlandse marine wilde na de Eerste Wereldoorlog de vloot uitrusten met dezelfde vuurleidingsystemen en richtapparatuur als de Duitsers hadden. Het ‘Verdrag van Versailles’ verbood Duitsland echter die te leveren.
Hij richtte in 1922 de “NV Hazemeyer’s Fabriek voor Signaalapparatuur” op. De Hr. Ms. Sumatra en Java waren de eerste marineschepen die voeren met in Hengelo vervaardigde wapensystemen. Signaal werd in 1948 een zelfstandig bedrijf. Door omstandigheden dreef Hazemeyer in de armen van Heemaf, de opvolger van Hofstede Crull & Willink. In 1963 smolten ze samen tot “Holec”.
“Signaal” opgericht 1922, is ook nog door Philips Eindhoven en ATT uit USA overgenomen geweest en is thans ‘Thales’ te Hilversum, was ooit als Hazemeyer-poot begonnen. Weber Nederland te Coevorden een collega concurrent wist de speciale hoofdverdelers tot 8000 amp. bij 63 Volt gelijkstoom voor satelliet ontvangst in 1987. Naar zich toe te trekken omdat HH niet aan de specificatie kon voldoen in die tijd. Floris Hazemeyer maakte het niet meer mee. Hij overleed in 1939. Bij zijn begrafenis maakte de rouwstoet een rondgang over het fabrieksterrein. Het voltallige personeel stond buiten voor een laatste groet.
